Schijnoverwinningen
Het Westen dacht gewonnen te hebben na de val van de muur in 1989, maar is erdoor zijn eigen identiteit wat kwijteraakt.
De Arabisch-islamitische landen zinken steeds dieper weg in een historische ‘put’ waar ze niet uit lijken te kunnen komen, Afrika, Rusland, China, USA, … elk land verkeert in crisis.
We hadden de Sovjet-Unie nodig om een tegenvoorbeeld te hebben, om een geloofwaardig alternatief te hebben om over te discussiëren. Nu zitten we met minder universalisme, minder rationaliteit, minder laïciteit, meer groepsbewustzijn op basis van religieuze overtuigingen en sterker botsende identiteiten.
Ook in Arabische wereld: vroeger was islam vs. communisme, nu is dat omgevormd als een haat tegen het Westen. De Arabische elite had hun eieren in de mand van het communisme gelegd, ook vanwege de net verworven onafhankelijkheid van Britten, Fransen of Nederlanders.
De fundamentalisten waren er dus de overwinnaars, namen de sociale en nationale eisen over en vanaf de laatste jaren van de twintigste eeuw fel gekant tegen het Westen.
Zie: Afghanistan. Voorheen westen + fundamentalisten tegen communisten. Na Koude Oorlog: fundamentalisten tegen het Westen.
Kijken we naar Irak dan houden zowel het Westers verhaal als het islamitisch verhaal steek. Beiden redenaties zijn juist en onjuist. Maar beiden beschavingen zijn moreel failliet, het is tijd om een gemeenschappelijke beschaving tot stand te brengen waarmee iedereen zich kan identificeren.
Het Westen heeft vooruitgang geboekt. De Arabische wereld heeft nu een dieptepunt bereikt. Vroeger leefden de volkeren er nog op voet van gelijkheid in het Nabije Oosten.
Bijvoorbeeld Irak waar soeni’s tegen sjiiten strijden.
Het Westen is in alle opzichten beter (filosofie, economie, wetenschap).
Maar China heeft de succesformule overgenomen, vrij ondernemen toegelaten. India ook, en daardoor hebben ze hun ontwikkelingsachterstand in een mum van tijd ingehaald. Europa zit nu wat geprangd tussen twee werelden: Azië en Amerika.
Onafhankelijk was gemakkelijker te bereiken dan ontwikkeling (tegen armoede, ontwetendheid, sociale lethargie, epidemieën). Wat als al die economieën beginnen te consumeren als het Westen, of als de VS? Ramp! Maar daarna: rijpheid en volwassenheid, gezamelijker.
Gevolg voor Westen: verleiding om militair overwicht te gebruiken om overwicht te behouden dat niet meer moreel of economisch is. Gewoon om een voorbeeld te stellen, te tonen wie de baas is. De VS heeft geen andere keus, want spontane reactie van tegenstanders is meestal meedogenloos.
Het Westen had moreel, economisch en militair het overwicht. Moreel en economisch is aan het tanen: we kunnen bvb. niet met onze diversiteit om, geen gemeenschappelijke waarden formuleren, een gezamelijke toekomst te schetsen.